Yol Güvenliği Uzmanı Şahin: Motosiklet kazalarında ölüm ve yaralanma riski çok daha yüksek

Türkiye'de motosiklet kullanımının son yıllarda hızla arttığını belirten Karayolu Trafik ve Yol Güvenliği Derneği Başkanı ve Yol Güvenliği Uzmanı Vedat Şahin, motosikletlerin karıştığı kazalarda ölüm ve yaralanma oranlarının yüksek olduğuna dikkat çekti.

Şahin, motosiklet kullanımındaki artış, kazaların nedenleri, koruyucu ekipmanların önemi, sürücü eğitimi ve trafik denetimleri konusunda İLKHA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Motosiklet sayısının son yıllarda ciddi şekilde arttığını belirten Şahin, şehirlerdeki park sorunu, otomobil fiyatlarının yüksekliği, motosikletlerin daha ekonomik olması ve özellikle kuryelik sektöründe yaygın şekilde kullanılmasının bu artışta etkili olduğunu söyledi.

Türkiye'de yaklaşık 34 milyon taşıt bulunduğunu, bunun 17 milyonunun otomobil, 7 milyonunun ise motosiklet olduğunu ifade eden Şahin, motosikletlerin karıştığı kazalarda ölüm ve yaralanma riskinin diğer araçlara göre çok daha yüksek olduğuna dikkat çekti.

"Motosikletlerde ölüm ve yaralanma riski çok daha yüksek"

Motosikletlerin korunaksız araçlar olduğunu belirten Şahin "Ölümlü, yaralanmalı trafik istatistiklerine baktığımız zaman, 2025 yılında otomobil 219 bin ölümlü, yaralanmalı kazaya karışmış. Bunun yanında 151 bin de motosiklet karışmış. Yani motosikletle otomobili mukayese ettiğimiz zaman bu 151 bin rakamı çok fazla. Ölen sürücü sayısına baktığımız zaman otomobilden 1.3 daha fazla. Yaralanan da 2.2 katı." dedi.

Motosikletlerin kazalarda daha riskli olmasının temel nedenlerinden birinin korunaksız olmaları olduğunu ifade eden Şahin "Diğer araçlarda biliyorsunuz bir kaporta var. Kazada ilk karşılaştığı şey kaporta. Ama motosikletler öyle değil, motosikletlerde birebir kişiye darbe geliyor. Ondan dolayı da yaralanma ve ölümler bunlarda çok daha fazla." diye konuştu.

"Motosikleti kullanmak ile güvenli sürüş farklı şeyler"

Pandemi sonrasında özellikle kurye sisteminin gelişmesiyle motosiklet kullanımının daha da arttığını belirten Şahin "Bir motosiklet alan, bunun eğitimini almadan trafiğe çıktı. Yani eğitimi tabii ki var, ehliyeti tabii ki var. Ama motosiklet kullanma becerisiyle güvenli sürme becerisini birbirinden ayırmak lazım. Bu arkadaşlarımız motosikleti kullanıyorlar, hatta üzerinde cambazlık bile yapabiliyorlar. Ama güvenli sürüş becerileri maalesef yok." ifadelerini kullandı.

Güvenli sürüşün trafik kurallarına uymak, diğer sürücülere ve yayalara saygılı davranmak ve hız sınırlarını aşmamak anlamına geldiğini dile getiren Şahin, motosikletlilerin araçların arasından veya araçla kaldırım arasından geçmelerinin doğru olmadığını söyledi.

Özellikle ticari amaçla motosiklet kullanan kuryelerde zaman baskısının trafik ihlallerine neden olduğunu kaydeden Şahin, bunun motosiklet sürücülerine ayrıcalık tanınması anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti.

"Genç sürücülerde riskli sürüş alışkanlıkları var"

Motosiklet kazalarının nedenleri arasında genç sürücülerin riskli davranışlarının da bulunduğunu ifade eden Şahin, 18-30 yaş aralığındaki motosiklet sürücülerinin ağırlıkta olduğunu belirtti.

Şahin "Gerçekten onlardaki heyecan faktörü onların kaza yapmalarına sebep veriyor. Trafik kurallarının kendileri için geçerli olmadığı bilinci var. Halbuki onlara da aynen trafik kuralları. Bir otomobilde neyse motosiklette de o şekilde davranmaları lazım." dedi.

Motosikletlilerin kırmızı ışık ihlali yapmaması, araçların arasında seyretmemesi ve tehlikeli manevralardan kaçınması gerektiğini vurgulayan Şahin, riskli sürüş görüntülerinin sosyal medyada paylaşılmasının da yanlış bir davranış olduğunu söyledi.

"Motosikletliler büyük araçların kör noktalarına girmemeli"

Kamyon, otobüs ve tır gibi büyük araçların yakınında motosikletlilerin dikkatli olması gerektiğini belirten Şahin "Büyük araçların; kamyon, otobüs ve tır gibi araçların sağından veya solundan yakından motosikletlilerin gitmemesi lazım. Özellikle manevra sırasında bu araçlar kör noktada kalıyorlar. Yani göremiyorlar, motosikletliyi göremiyorlar." uyarısında bulundu.

Özellikle tır ile kaldırım arasında seyreden motosikletlilerin büyük risk altında olduğunu belirten Şahin, bunun bir eğitim konusu olduğunu ifade etti.

"Diğer sürücüler motosikletlileri yok farz ediyor"

Motosiklet kazalarında yalnızca motosiklet sürücülerinin değil, diğer araç sürücülerinin davranışlarının da etkili olduğunu belirten Şahin "Yani 'Küçük araç, onlar kaçsın, onlar kenara çekilsin, yol benim.' düşüncesi var. Yani hem motosikletlilerde hem diğer yol kullanıcılarında, diğer sürücülerde motosikletlilere karşı bir antipati var. Bunun da düzeltilmesi lazım." dedi.

Motosikletlilerin de diğer araçlar gibi karayolunu kullanma hakkına sahip olduğunu vurgulayan Şahin, sürücülerin motosikletlileri sıkıştırmaması ve güvenli şekilde sollaması gerektiğini belirtti.

"10 motosikletliden 6'sının kaskı yok"

Koruyucu ekipman kullanımının motosiklet kazalarında ölüm ve yaralanmaların önlenmesinde hayati öneme sahip olduğunu ifade eden Şahin, kask kullanımındaki eksikliğe dikkat çekti.

Motosiklet sürücülerinin kask, gözlük ve eldiven kullanmasının zorunlu olduğunu belirten Şahin, dizlik ve uygun koruyucu kıyafetlerin de kullanılması gerektiğini söyledi.

İstanbul'a yaptığı bir seyahatten örnek veren Şahin, "Ben geçen hafta günübirlik bir İstanbul'a gidip geldim. İstanbul'da 10 tane motosikletli gördüysem 6 tanesinin kaskı yoktu. Yani bu son derece tehlikeli. Hele ki arkada oturanlar, bir de arkadaşını arkaya alıyor, onlarda hiçbir şey yok. Allah'a emanet gidiyorlar. Bu son derece yanlış. Mutlaka bunların alışkanlık haline gelmesi lazım." ifadelerini kullandı.

"Kask fiyatları konusunda devlet destek sağlamalı"

Koruyucu ekipmanların pahalı olmasının da kullanım oranlarını etkilediğini belirten Şahin, şöyle devam etti:

"Avrupa standartlarında bir kask motosiklet fiyatını geçiyor. Yani o pahalı motosikletler 300 bin, 300 bin liraya, 500 bin liraya kasklar var. Esas koruyucu kasklar bunlar zaten. Ama bunu alma imkanı olmadığı için piyasada sahte kask dediğimiz kaskları alıp takıyorlar. Onlar da yeterince korumuyor, kafa travmaları çok fazla oluyor."

Motosiklet kazalarında en önemli risklerden birinin kafa travması olduğunu vurgulayan Şahin, devletin güvenlik ekipmanlarının temininde sürücülere destek olması gerektiğini belirtti.

Şahin "Devletin bence bu kaskları alma konusunda motosiklet sürücülerine kredi açması lazım. Bunların yurt dışından ithalinde vergileri sıfırlaması lazım." ifadelerini kullandı.

Trafik cezalarından elde edilen gelirin bir bölümünün trafik güvenliği ve eğitime aktarılması gerektiğini belirten Şahin "Kesilen cezaların asla genel bütçeye dahil edilmemesi lazım. Mademki trafikten gelen bir gelir var orada, bunun trafiğe harcanması lazım." dedi.

"Sürücü kurslarında güvenli sürüşe daha fazla önem verilmeli"

Motosiklet sürücüleri için verilen eğitimlerin yalnızca aracı kullanma becerisiyle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Şahin, güvenli sürüş eğitimlerinin artırılması gerektiğini söyledi.

Şahin "Sürücü kurslarında maalesef hem otomobilde hem de motosikletlerde sürüş becerisi geliştiriliyor. Ama güvenli sürüşle ilgili gerekli çalışmalar maalesef yapılmıyor." dedi.

Güvenli sürüşün diğer sürücülerle birlikte yolu kullanabilme ve trafik kurallarına uygun hareket edebilme becerisi olduğunu belirten Şahin, sürücü kurslarında bu konunun daha dikkatli ele alınması gerektiğini söyledi.

Sürücü sınavlarında şehir içindeki gerçek trafik koşullarının daha fazla dikkate alınmasının önemli olduğunu kaydeden Şahin, yeni bir yönetmelik çalışması yapıldığını ve bunun büyük ihtimalle eylül veya ekim aylarında devreye alınmasının planlandığını ifade etti.

"Trafik kültürü aileden başlayarak oluşturulmalı"

3-5 haftalık sürücü kursu eğitimiyle davranış değişikliği oluşturmanın zor olduğunu belirten Şahin, trafik kültürünün küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerektiğini söyledi.

Şahin "Davranış değişikliği olabilmesi için kişilerde trafik kültürünün oluşması gerekiyor. Trafik kültürü bir aileden başlar, sonra anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lisede devam etmesi lazım." dedi.

İlkokul, ortaokul ve liselerde kesintisiz trafik eğitimi verilmesi gerektiğini ifade eden Şahin, televizyon, sosyal medya ve diğer kitle iletişim araçlarında trafik güvenliği konusunda kamu spotlarının daha görünür saatlerde yayınlanması gerektiğini belirtti.

"TV'lerde trafik kuralları işlenebilir"

Konuşmasının devamında Şahin, "Demek ki normal, normalleştiriyor insanlar bunu oralarda gördüğü zaman. Halbuki başka bir sahnede ben şunu görmüştüm: Kapalı alanda sigara içen gençlere birileri uyarıda bulunuyor. Bu da olumlu bir gösterge. Bu şekilde orada olduğu gibi trafik kuralları da sevilen dizilerin aralarında bu şekilde konularak vatandaşa anlatılması lazım." ifadelerini kullandı.

"Polis denetimleri yeterli, elektronik denetimler artırılmalı"

Trafik denetimlerinin artırılması konusunda da değerlendirmelerde bulunan Şahin "Polisin denetiminin yeterli olduğunu düşünüyoruz. Daha fazlası zaten insanları bezdirir ve sıkar. Bu kadarı yeterli." dedi.

Denetimlerin elektronik sistemler ve MOBESE kameralarıyla artırılabileceğini belirten Şahin, daha fazla kamera kullanılmasının faydalı olacağını söyledi.

Fahri trafik müfettişliği sisteminin de desteklenmesi gerektiğini belirten Şahin, bu sistemin temel amacının sürücülerde her an denetlenebilecekleri bilincini oluşturmak olduğunu ifade etti.

"Trafikte adalet duygusunun yeniden tesis edilmesi gerekiyor"

Trafikte çakarlı araçların vatandaşlarda adaletsizlik duygusuna neden olduğunu belirten Şahin imtiyazlı araç uygulamasının trafik kurallarına uyma konusunda toplumdaki hassasiyeti olumsuz etkilediğini söyledi.

Şahin "Vatandaş, sade vatandaş 'Kardeşim bu kanunlar sadece bana mı geçerli?' diye isyan etmekte ve kurallara uymamakta direnmektedir. Bu nedenle çakarlı araçlar kontrol edilememektedir." dedi.

Çakarlı araçların sayısının olması gerekenden fazla olduğunu savunan Şahin "Bu çakarlı araçların tamamının iptal edilmesi ve imtiyazlı sınıfın ortadan kaldırılması gerektiğini düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Şahin, trafik güvenliğinin yalnızca denetim ve cezalarla sağlanamayacağını, güvenli sürüş eğitimi, koruyucu ekipman kullanımı, trafik kültürü ve tüm yol kullanıcılarının birbirine saygı göstermesiyle mümkün olacağını vurguladı.