Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın görevden uzaklaştırılması protestolara yol açtı

Polis tarafından yapılan açıklamada, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aşması ve güvenlik güçlerine çeşitli cisimler atması üzerine 3 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, yaşanan gelişmeler nedeniyle Senegal'e gerçekleştirdiği ziyareti yarıda keserek ülkesine dönme kararı aldığını açıkladı.

Nawrocki, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada "Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanı Polonya'da bulunmalıdır. Senegal'e gerçekleştirdiğim ziyareti yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum." ifadelerini kullandı.

Polonya'da Anayasa Mahkemesi başta olmak üzere yargı kurumları, Avrupa yanlısı mevcut hükümet ile ana muhalefetteki milliyetçi-muhafazakar Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) arasındaki siyasi anlaşmazlığın önemli başlıklarından birini oluşturuyor.

2015-2023 yıllarında ülkeyi yöneten PiS, iktidarı döneminde Anayasa Mahkemesi dahil önemli yargı kurumları üzerinde siyasi kontrol kurmakla Polonya'da ve Avrupa Birliği (AB) çevrelerinde eleştirilmişti. Partinin gerçekleştirdiği yargı reformları nedeniyle AB, Polonya'ya para cezası uygulamıştı.

Donald Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023'te iktidara gelmesinin ardından yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme sözü vermişti. Ancak hükümetin bu yöndeki girişimleri, PiS ile yakın ilişkileri bulunan iki cumhurbaşkanının vetoları nedeniyle engellenmişti. Bu isimlerden biri de mevcut Cumhurbaşkanı Nawrocki oldu.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Święczkowski'nin görevinden uzaklaştırıldığına ilişkin bilgi, cuma günü yerel saatle 18.00 civarında mahkemenin internet sitesinde yayımlandı. Ancak internet sitesinin kısa süre sonra erişime kapanması nedeniyle Associated Press (AP), uzaklaştırma kararının resmi gerekçelerini bağımsız olarak doğrulayamadı.

PiS hükümeti döneminde Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevine getirilen Święczkowski, Tusk tarafından parlamentodaki çoğunluğun seçtiği bazı hakimlerin mahkemede göreve başlamasını engellemekle suçlanıyordu.

Başbakan Tusk, cuma akşamı X hesabından yaptığı açıklamada "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim yükümlülüğümüzdür. PiS dönemindeki yıllarca süren hukuksuzluğun ardından bu, zor ve zaman zaman sancılı bir süreç. Kararlı adımlar atılmasını gerektiriyor. Başka bir yol yok." değerlendirmesinde bulundu.

Tusk, ağustos ayında Campus Polska etkinliğinde yaptığı konuşmada da Anayasa Mahkemesinin hukuka uygun şekilde atanmış hakimlerle yeniden oluşturulmasını sağlayacak bir planları bulunduğunu belirtmiş, izleyecekleri yöntemin herkes tarafından benimsenmeyebileceğini kabul etmişti.

Öte yandan, parlamentodaki en büyük muhalefet gücü konumundaki PiS'li siyasetçiler, Święczkowski'nin görevden uzaklaştırılmasına tepki gösterdi.

Eski Adalet Bakanı Zbigniew Ziobro, X hesabından yaptığı açıklamada kararı anayasal düzene yönelik açık ve suç teşkil eden bir saldırı olarak nitelendirerek "Bu nedenle herkesi yüksek sesli, kararlı, dayanışma içinde ve korkusuz bir direnişe çağırıyorum." ifadelerini kullandı.