Yapay akciğer nakle kadar hastayı hayatta tuttu

Tıp dergisi Med’de 29 Ocak’ta yayımlanan çalışmaya göre, doktorlar kanı oksijenlendiren ve kalp dolaşımını destekleyen şantlar, tüpler ve pompalarla özel bir sistem geliştirdi. Uzmanlar, bunun gerçek anlamda bir yapay akciğerin, uygun donör bulunana kadar hastayı yaşatabileceğini gösterdiğini belirtiyor.

Chicago’daki Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Bölümü Başkanı Ankit Bharat, çalışmanın bu alanda önemli bir kanıt sunduğunu söyledi.

Olay, 2023 yılında Missouri eyaletinin St. Louis kentinde yaşayan 33 yaşındaki bir erkeğin influenza B virüsüne yakalanmasıyla başladı. Hastaneye kaldırılan hastaya, antibiyotiklere dirençli Pseudomonas aeruginosa bakterisinin neden olduğu ikinci bir enfeksiyon daha bulaştı. Enfeksiyon kana yayıldı ve bağışıklık sisteminin aşırı tepkisiyle birlikte akciğerler işlevini yitirdi.

Bharat, hastanın durumunun hızla kötüleştiğini belirterek “İyileşmiyordu. Aktif olarak ölüyordu.” dedi. Yapılan moleküler testler, hastanın akciğerlerinin kendiliğinden iyileşmeyeceğini ortaya koydu.

Bharat ve ekibi, COVID-19 ve diğer enfeksiyonlar sonrası akciğer nakli yapan bir merkez olarak biliniyor. Ancak hasta, aktif bakteriyel enfeksiyon taşıdığı için bu aşamada nakil olamıyordu. Aynı zamanda, ağır hasarlı akciğerlerle yaşamını sürdürmesi de mümkün değildi.

Bunun üzerine cerrahlar, hastanın hastalıklı akciğerlerini tamamen çıkararak geliştirdikleri yapay akciğer sistemine bağladı. Sistem, kalbin sağ tarafından alınan kanı bir pompadan geçirerek oksijen ekliyor ve karbondioksiti uzaklaştırıyor, ardından kanı kalbin sol tarafına yönlendirerek vücuda pompalanmasını sağlıyor. Böylece hem kalbin normal işlevi korunuyor hem de dokulara oksijen ulaştırılıyor.

Daha önce doktorlar, ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (ECMO) adı verilen dış destek sistemini kullanarak, nakil bekleyen bazı hastaları akciğersiz olarak hayatta tutmuştu. Ancak Bharat, ECMO’nun kalp için yeterli kan akışını sağlamadığı için gerçek anlamda bir yapay akciğer olmadığını ifade etti.

Doktorlar, enfeksiyonun temizlenmesinin haftalar sürebileceğini öngörerek hastayı uzun süre bu sistemle yaşatmaya hazırlanmıştı. Ancak Bharat “Bakteri kaynağı olan akciğerleri çıkardığımızda enfeksiyonun çok hızlı şekilde gerilemeye başladığını fark ettik.” dedi.

Enfeksiyonun temizlenmesinin ardından hasta hemen organ nakli listesine alındı ve kısa sürede uygun bir donör bulundu. Aradan iki yıldan fazla zaman geçtiğini belirten Bharat, hastanın durumunun çok iyi olduğunu vurgulayarak “Kalbi normal, akciğeri normal. Hastanın durumu çok iyi.” ifadelerini kullandı.