Tunus'ta Kays Said'e öfke büyüyor

Tunus'ta son dönemde yaşanan gelişmeler, ülkenin 2021'den bu yana girdiği siyasi sürecin giderek daha fazla tartışıldığını ortaya koyuyor.

Başkent Tunus başta olmak üzere çeşitli kentlerde düzenlenen gösterilerde binlerce kişi, Cumhurbaşkanı Kays Said yönetimine karşı sloganlar atarken, ekonomik sıkıntılarla siyasi baskıları aynı zeminde buluşturan bir toplumsal öfke dikkat çekiyor.

Muhalif çevreler, Kays Said'in 25 Temmuz 2021'de parlamentoyu askıya almasıyla başlayan sürecin bugün tam anlamıyla bir "tek adam yönetimine" dönüştüğünü belirtiyor.

Özellikle son yıllarda çok sayıda siyasetçi, gazeteci, hukukçu, aktivist ve iş insanının tutuklanması, Tunus'un özgürlükler açısından ciddi bir gerileme yaşadığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.

Muhalefetin ortak noktası: Kays Said karşıtlığı

Uzun süre dağınık görüntü veren Tunus muhalefeti, son aylarda ortak bir zeminde buluşmaya başladı.

Sağdan sola, liberal kesimlerden İslamcı çevrelere kadar farklı siyasi gruplar, ülkenin içinde bulunduğu krizin temel sorumlusu olarak Kays Said'i görüyor.

Son gösterilerde öne çıkan sloganlar da bu tabloyu yansıtıyor.

Protestocular, artan hayat pahalılığına, işsizliğe ve siyasi baskılara dikkat çekerek yönetimi sert şekilde eleştirdi.

Gösterilerde kullanılan dil, birçok gözlemci tarafından 2010-2011 devrimi öncesindeki protesto atmosferine benzetildi.

Muhalefet cephesi, ülkede artık yalnızca siyasi rekabetin değil, muhalif olmanın da cezalandırıldığını belirtiyor.

Kays Said yönetiminin hemen her eleştiriyi "komplo", "ihanet" veya "dış bağlantı" suçlamalarıyla karşılaması, toplumsal kutuplaşmayı daha da artırıyor.

Cezaevleri dolarken ekonomi kötüleşiyor

Tunus'ta siyasi gerilim ekonomik krizle birleşmiş durumda. Enflasyon, işsizlik ve satın alma gücündeki düşüş halkın günlük yaşamını doğrudan etkiliyor.

Özellikle genç işsizliğinin ulaştığı seviyeler ve nitelikli insan gücünün yurt dışına göç etmesi, ülkenin geleceğine ilişkin kaygıları artırıyor.

Muhalifler, yönetimin ekonomik sorunları çözmek yerine güvenlikçi politikalara ağırlık verdiğini ve eleştirel sesleri susturmaya çalıştığını belirtiyor.

Sokaktaki vatandaş açısından ise temel mesele giderek daha somut hale geliyor: Artan fiyatlar, düşen alım gücü ve kötüleşen kamu hizmetleri.

Kays Said'in yalnızlığı büyüyor

Dikkat çeken gelişmelerden biri de geçmişte Kays Said'i destekleyen bazı kesimlerin artık açık biçimde memnuniyetsizliklerini dile getirmesi.

Sosyal medya platformlarında daha önce Cumhurbaşkanı'nı destekleyen hesaplarda dahi ekonomik başarısızlıklar ve siyasi tıkanıklık konusunda eleştiriler görülmeye başladı.

Muhalif çevreler, Said'in yıllardır sürdürdüğü "düşmanlar ve komplolar" söyleminin artık toplumun geniş kesimlerinde karşılık bulmadığını belirtiyor.

Buna göre halk, siyasi polemiklerden çok ekonomik çözümler görmek istiyor.

Ordu açıklaması neden tartışmaya neden oldu?

Tunus'ta son dönemde büyüyen siyasi gerilim ve Cumhurbaşkanı Kays Said yönetimine yönelik protestolar sürerken, Tunus ordusunun yayımladığı kısa bir açıklama ülkede geniş yankı uyandırdı.

Ordu, cumhuriyetçi ve tarafsız bir kurum olduğunu vurgulayarak siyasi çekişmelerin dışında kalacağını, kendisini siyasi tartışmaların içine çekmeye yönelik girişimleri reddettiğini bildirdi.

Açıklamanın içeriğinden çok zamanlaması dikkat çekti.

Kays Said karşıtı gösterilerin arttığı, ekonomik sıkıntıların derinleştiği ve iktidar çevrelerinde görüş ayrılıkları bulunduğuna dair iddiaların gündemde olduğu bir dönemde yapılan açıklama, siyasi kulislerde farklı yorumlara neden oldu.

Muhalif çevreler açıklamanın devlet kurumları içindeki rahatsızlıklara işaret edebileceğini öne sürerken, iktidar yanlıları bunun ordunun geleneksel tarafsızlık anlayışının tekrarlanmasından ibaret olduğunu savundu.

Bununla birlikte, ordunun yönetime karşı bir tutum aldığına veya devlet içinde bir bölünme yaşandığına dair doğrulanmış herhangi bir bilgi bulunmuyor.

Resmî açıklamada yalnızca ordunun anayasal görevlerine bağlı kalacağı ve ülkenin istikrarını koruma sorumluluğunu sürdüreceği vurgulanırken, açıklama Tunus'ta olası siyasi değişim senaryolarına ilişkin tartışmaları daha da alevlendirdi.

Tunus yeni bir döneme mi giriyor?

Bugün Tunus'ta en çok sorulan soru, değişimin gelip gelmeyeceğinden çok, nasıl gerçekleşeceği.

Muhalefet, ülkedeki kurumların yeniden güçlendirilmesini ve siyasi tutukluların serbest bırakılmasını talep ediyor.

Kays Said ise kendisini ülkeyi yolsuzluk ve siyasi kaostan kurtaran lider olarak sunmaya devam ediyor.

Ancak ekonomik göstergelerdeki kötüleşme, uluslararası alanda artan eleştiriler ve sokakta yükselen memnuniyetsizlik, Cumhurbaşkanı üzerindeki baskıyı her geçen gün artırıyor.

Bir zamanlar Arap Baharı'nın demokrasi umudu olarak gösterilen Tunus, bugün yeniden özgürlükler, hukuk devleti ve siyasi temsil tartışmalarının merkezinde bulunuyor.

Ülkedeki gelişmeler, önümüzdeki dönemde yalnızca Tunus'un değil, tüm Kuzey Afrika'nın siyasi dengelerini etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.