Trump’tan müttefiklere: Kendi petrolünüzü kendiniz alın(!)

Trump, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, söz konusu ülkelerin Hürmüz Boğazı’ndaki enerji krizini kendi başlarına çözmeleri gerektiğini savunarak “Artık kendiniz savaşmayı öğrenmelisiniz, ABD yanınızda olmayacak.” dedi.

Trump açıklamasında, İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik hukuksuz saldırılarına katılmayan ülkeleri hedef alarak “Jet yakıtı bulamayan ülkeler ya ABD’den satın alsın ya da gidip Hürmüz Boğazı’ndan kendi petrolünü alsın.” ifadelerini kullandı. Bu sözler, uluslararası hukuk ve diplomasi açısından sorumsuz ve kışkırtıcı olarak değerlendirildi.

Ayrıca Trump’ın, İran İslam Cumhuriyeti için büyük ölçüde yok edildi ifadelerini kullanması ve müttefiklere “gidin alın” çağrısı yapması, bölgede zaten yüksek olan gerilimi daha da artırabilecek bir söylem olarak yorumlandı.

Uzmanlara göre, ABD ve işgalci siyonist rejim tarafından İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik başlatılan hukuksuz saldırılar, küresel enerji piyasalarında ciddi bir şok etkisine sebep oldu. Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda İran İslam Cumhuriyeti’nin fiili kontrol sağlaması, enerji arzını ciddi şekilde sekteye uğrattı.

İran İslam Cumhuriyeti’nin bölgedeki tanker geçişlerini kısıtlaması ve yüksek ücretler talep etmesi, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına neden oldu. Bu durum, küresel piyasalarda dalgalanmalara ve temel tüketim ürünlerinde fiyat artışlarına yol açtı.

Artan enerji maliyetleri yalnızca Avrupa’yı değil, ABD iç piyasasını da etkiledi. ABD’de benzin fiyatları 2022’den bu yana ilk kez galon başına 4 dolar seviyesini aştı.

İngiltere’de ise hane halkı enerji faturalarının yaz aylarından itibaren yaklaşık 300 sterlin artması beklenirken, sürücüler savaşın başlamasından bu yana yüz milyonlarca sterlin ek yakıt maliyetiyle karşı karşıya kaldı.

Uzmanlar, savaşın gübre fiyatlarını da artırması nedeniyle gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgasının kapıda olduğu uyarısında bulunuyor.

Trump’ın açıklamaları, müttefiklerle ilişkilerde yeni bir kırılma riskini gündeme getirdi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın başkanlık edeceği kriz toplantısında, enerji maliyetlerinin hane halkı ve ekonomi üzerindeki etkilerinin ele alınması bekleniyor.

İngiliz yetkililer, artan yaşam maliyetlerine karşı müdahale sinyali verirken, Trump’ın söylemlerinin krizi çözmek yerine daha da derinleştirdiği görüşü öne çıkıyor.

Analistler, Trump yönetiminin saldırgan söylemleri ve müttefikleri hedef alan açıklamalarının, zaten kırılgan olan küresel enerji dengelerini daha da istikrarsız hale getirdiğini belirtiyor. Diplomasi yerine sert güç ve baskı dilinin tercih edilmesi, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte ekonomik ve siyasi riskleri artırıyor.

Uluslararası kamuoyunda, ABD yönetiminin kriz yönetimindeki yaklaşımının çözüm üretmekten uzak olduğu ve mevcut sorunları daha da derinleştirdiği yönündeki eleştiriler giderek güç kazanıyor.