Trump’ın tutarsız politikaları küresel düzeni sarsıyor: Müttefikleri güven kaybediyor

Brezilya’nın Londra Büyükelçisi Antonio Patriota, yaptığı değerlendirmede, küresel sistemin "çoklu krizler" içinde sürüklendiğini belirterek, tek taraflı müdahalelerin oluşturduğu istikrarsızlığa dikkat çekti. Patriota’ya göre özellikle İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik saldırılar, uluslararası hukukun göz ardı edilmesinin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Avrupa’da da benzer eleştiriler yükseliyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD’nin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırılarını sert sözlerle eleştirerek, bu yaklaşımın geçmişte Irak ve Afganistan’da yapılan hatalarla benzerlik taşıdığını ifade etti. Merz, Washington’ın bu süreçte itibar kaybı yaşadığını vurguladı.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ise dünyanın artık tek kutuplu bir yapıdan uzaklaştığını belirterek, Trump döneminde hız kazanan politikaların bu dönüşümü tetiklediğini dile getirdi. Sánchez, çok kutuplu bir sistemin yükselişini kaçınılmaz olarak nitelendirdi.

ABD’nin müttefikleriyle ilişkilerinde yaşanan gerilim de dikkat çekiyor. Harvard Üniversitesi’nden Prof. Stephen Walt, Trump yönetiminin dünyaya "ABD artık ne yaptığını bilen bir aktör değil." mesajı verdiğini belirterek, bu durumun Washington’a duyulan güveni ciddi şekilde sarstığını ifade etti.

Öte yandan eski ABD’nin Londra Büyükelçisi Jane Hartley, İran İslam Cumhuriyetine yapılan saldırılara ilişkin hedef, hukuki zemin ve çıkış stratejisinin belirsizliğine dikkat çekerek, Amerikan kamuoyunun artık ülkesini iyilik gücü olarak görmediğini söyledi.

Trump’ın NATO müttefiklerine yönelik tehditkâr söylemleri de eleştiri konusu olmaya devam ediyor. İspanya’yı NATO’dan çıkarma tehdidi ve Almanya’daki askerleri çekme yönündeki çıkışları, Avrupa’da güvenilmez müttefik algısını derinleştirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu yaklaşımın NATO’nun içini boşaltabileceği uyarısında bulundu.

Uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütleri de tabloyu karanlık olarak değerlendiriyor. Amnesty International Genel Sekreteri Agnès Callamard, 2025 yılını "yırtıcıların yılı" olarak tanımlarken, Trump yönetiminin uluslararası hukuku zayıflatan politikalarının insani yardım çalışmalarını zorlaştırdığını belirtti.

Uzmanlara göre, ABD’nin tek taraflı ve öngörülemez politikaları, Avrupa başta olmak üzere birçok ülkeyi alternatif ittifaklar kurmaya ve Washington’dan bağımsız hareket etmeye yöneltiyor. Bu süreç, küresel sistemde ABD merkezli düzenin zayıfladığına işaret eden gelişmeler arasında gösteriliyor.