Instagram'ın karanlık yüzü: Çocuk istismarı içerikleri reklam olarak satılıyor

BBC Eye ekibinin Hindistan'da oluşturduğu test hesabına kısa süre içinde "istismar videosu", "çocuk videosu" gibi ifadeler içeren reklamlar gösterildi. Reklamlar, kullanıcıları çocuk istismarı görüntülerinin satıldığı Telegram kanallarına yönlendirirken, içeriklerin yaklaşık 99 rupi gibi düşük ücretlerle satıldığı tespit edildi.

Daha da dikkat çekici olan ise Meta'nın denetim mekanizmasının bu reklamları önceden onaylamış olması oldu. BBC'nin çocuk istismarını açıkça teşvik eden reklamlardan birini Instagram'a şikâyet etmesine rağmen şirket, 24 saat sonra yaptığı geri dönüşte reklamın "topluluk kurallarını ihlal etmediğini" bildirdi. Ancak BBC'nin Meta'dan resmi açıklama istemesinin ardından söz konusu reklamlar kaldırıldı ve ilgili hesapların askıya alındığı açıklandı.

Araştırmada yalnızca birkaç örnek değil, yaklaşık 30 farklı çocuk istismarı reklamının ve 20'ye yakın yetişkin uygunsuz reklamının aynı hesapta kullanıcıya gösterildiği belirtildi. Oysa Meta'nın kendi reklam politikaları, çocukların istismarını teşvik eden veya çıplaklık içeren içeriklerin kesin olarak yasaklandığını açıkça ifade ediyor.

Meta ise sistemlerinin kusursuz olmadığını kabul ederek bazı ihlallerin otomatik inceleme sırasında tespit edilemeyebileceğini savundu. Şirket, BBC'nin bulgularının ardından ek reklamları kaldırdığını, yeni hesapları kapattığını ve bağlantıları engellediğini açıkladı.

Eski Facebook Başkan Yardımcısı Brian Boland ise BBC'ye yaptığı değerlendirmede şirketin yıllar içinde kullanıcı güvenliğinden çok reklam gelirine öncelik verdiğini öne sürdü. Boland, Instagram algoritmasının kullanıcıları platformda daha uzun süre tutabilmek için giderek daha uç içerikler önerdiğini belirterek "Gelir ile kullanıcı güvenliği arasındaki denge zamanla şirket lehine bozuldu." ifadelerini kullandı.

Hindistan Yüksek Mahkemesi'nin emekli yargıçlarından Madan Lokur da bulguların son derece ciddi olduğunu belirterek, sosyal medya platformlarının kullanıcıların yüklediği içeriklerden tamamen sorumsuz sayılamayacağını vurguladı. Lokur, Instagram'ın bu reklamlar üzerinden gelir elde etmesinin hukuki açıdan incelenmesi gerektiğini söyledi.

Telegram ise BBC'ye yaptığı açıklamada çocuk istismarı içeriklerine karşı hem yapay zekâ hem de insan moderasyonundan yararlandığını, 2026 yılı içerisinde bu tür içeriklerle bağlantılı 274 binden fazla grup ve kanalı kapattığını bildirdi.

BBC'nin araştırması, Meta'nın özellikle reklam inceleme sisteminin çocukların korunması konusunda ciddi zaaflar taşıdığı yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirirken, teknoloji devinin reklam gelirlerini güvenlik önlemlerinin önünde tuttuğu eleştirilerini de güçlendirdi.