Engelliler Komisyonu Başkanı Dönmez, ÖTV muafiyetinde eşitsizliğe dikkat çekti

İLKHA muhabirine konuşan Memur-Sen Engelliler Komisyonu Başkanı Ahmet Dönmez, Türkiye’de bedensel ve ortopedik engellilerin özel tertibatlı araç kullanımındaki ÖTV muafiyeti uygulamasının eksikliklerini ve sürecin istismara açık olduğunu belirtti.

Dönmez, "Süreci başından alıp değerlendirirsek daha sağlıklı verilere ulaşabiliriz. Bununla ilgili olarak ülkemizde ilk çıkış süreci, ortopedik ve bedensel engellilerin uzuv eksikliklerinde özel araçlara özel tertibat takılmasıyla başlayan bir süreçtir. Ancak, ülkede bunların yaptırılmaması ya da çok pahalı olması nedeniyle devlet, bedensel ve ortopedik engelli kardeşlerimizin özel tertibatlı araç kullanmasında ÖTV muafiyetini sağlamıştır. İşte ilk çıkış noktası burasıdır. Akabinde, yüzde 90 engeli olan, yani birinci derecede engeli bulunan herkes bu imkândan ve ÖTV muafiyetinden yararlanabilir hâle gelmiştir. Tekrar TBMM’nin çıkardığı son dönem yasalarında, Türkiye gündeminde engellilere yönelik uygulamalar tartışmaların odağı olmuştur. TBMM’nin çıkardığı yasa çok tepkilere neden olmuştur. Bu süreç, bir engelli kardeşimizin müracaatıyla başka bir noktaya evrilmiş ve Anayasa Mahkemesi yaklaşık 9 buçuk ay sonra bu yasayı askıya aldı." dedi.

"ÖTV muafiyetinin 10 yıla çıkarılması Türkiye’de gündem olmuştur"

Konuşmasının devamında Dönmez, şunları aktardı:

"Mahkeme, bu yasanın Anayasa’nın 10. maddesine aykırı olduğunu belirterek, tüm engelliler için sürecin yeniden değerlendirilmesini istemiştir. Süreç buradan Maliye Bakanlığı’na intikal etmiş ve Maliye Bakanlığı da geçici bir maddeyle sürece dahil olmuştur. Şu anda geçici bir madde bulunmaktadır. Bu maddeye göre, bedensel engelliler ve yüzde 90 engelli vatandaşlar tekrar faydalanabilmektedir. Ayrıca, ÖTV muafiyetinin 10 yıla çıkarılması Türkiye’de gündem olmuştur. Bu süreçte; bedensel engelliler, özel tertibatlı araç kullananlar ve yüzde 90 raporlu kişiler yer almakta, fakat maalesef kronik hastalar, işitme ve görme engelliler gibi bazı engelliler bu sürece dahil edilememektedir. Örneğin, yüzde 89 raporu olan görme engelliler ÖTV muafiyetinden yararlanamamaktadır. Bu durum, engelliler arasında eşitsizliğe neden olmaktadır."

"Tüm engellilerin dinlenerek, engelli sivil toplum kuruluşlarının sürece dahil edilmesi önemlidir"

Tüm engellilerin fikirleri dinlenmesi gerektiğini ifade eden Dönmez, "ÖTV muafiyetinin 10 yıla çıkarılması ve süreçlerin istismara açık hâle gelmesi, devletin yaklaşımının cezai yaptırımları artırmasını gerektirmektedir. Net olarak, istismar yapıldığı için yasayı 5 yıldan 10 yıla çıkarmak ne derece sağlıklıdır, tartışılması gerekir. Bizler, engellilerle ilgili her süreci destekliyoruz. Tüm engellilerin dinlenerek, engelli sivil toplum kuruluşlarının sürece dahil edilmesi önemlidir. Çünkü erişilebilirlik, iletişim ve bilgiye erişimle başlar. Yapılan teknik çalışmaların, mali boyutların ve uygulanabilirliğin tüm noktalarına kadar engellilerin görüşleri alınmalıdır. Biz, Engelliler Komisyonu olarak bu yaklaşımı her alanda ifade ediyoruz." şeklinde belirtti.

"İşin tüm boyutları yeniden ele alınmalı, değerlendirilerek tüm camiayı memnun edecek şekilde net ve uygulanabilir hâle getirilmelidir"

Engellilere yönelik yapılacak herharngi bir uygulamada, onların ve STK'ların görüşlerinin alınması gerektiğini vurgulayan Dönmez, "Çıkacak yasa, her engelli tarafından erişilebilir ve uygulanabilir olmalıdır. Mevcut uygulamalarda istismar söz konusudur ve sürecin doğru şekilde ele alınması gerekir. 10 yıla çıkartıyoruz. Engellileri düşündüğümüzde, toplu taşımaya erişimdeki eksiklikler hâlâ mevcuttur. Türkiye’nin belli bölgelerinde gelişme olsa da, birçok noktadaki sorunları bütünüyle değerlendirmek ve ele almak gerekir. Genel anlamda yapılan işlerin uygulanabilirliği güzelmiş gibi görünse de, işitme engellilerle ilgili hiçbir düzenleme yoktur; görme engelliler için yüzde 89 rapor kriteri hâlâ uygulanmaktadır. Kronik hastalar ve kronik engelli kardeşlerimiz de sürecin dışında kalmaktadır." diye konuştu.

Ayrıca, bir engelli bireyin refakatçisinin durumu, hastaneye erişimi ve aracın uygun hâle getirilmesi gibi birçok noktada eksikliklerin bulunduğunu söyleyen Dönmez, "Bu nedenle, işin tüm boyutları yeniden ele alınmalı, değerlendirilerek tüm camiayı memnun edecek şekilde net ve uygulanabilir hâle getirilmelidir. Süreç, cezai yaptırımları olan ve istismara kapalı olacak şekilde düzenlenmelidir. Meclisten tüm engelli birimleri dinlenerek, engelli sivil toplum kuruluşları da sürece dahil edilerek, her dinamik harekete geçirilmelidir. Böylece sağlıklı, erişilebilir, ulaşılabilir ve tüm sisteme eşit, Anayasa’nın 10. maddesine uygun bir sistem oluşturulabilir. Hepimizin muradı ve olması gereken budur." diye konuştu.