Burhan'dan ulusal diyalog için güvence: Hemedti'nin yönetime dönüşüne ret

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve ordu komutanı Abdulfettah el-Burhan, ülkedeki siyasi sürecin yeniden başlatılması amacıyla kapsamlı bir Sudan-Sudan diyaloğuna yönelik önemli güvenceler açıkladı.

Burhan, Sudan Silahlı Kuvvetlerinin kuruluşunun 72. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen törende yaptığı konuşmada, ulusal bir grubun kendi inisiyatifiyle diyalog girişimi başlattığını ve bu grubun üyeleriyle görüştüğünü söyledi.

Burhan, devletin diyaloga katılanlara geçici dokunulmazlık, hukuki, siyasi ve güvenlik güvenceleri sağlayacağını ve toplantının düzenlenmesi için lojistik destek sunacağını belirtti.

Ceza soruşturmaları geçici olarak durdurulacak

Burhan, diyaloga katılan kişiler hakkında daha önce başlatılmış ceza soruşturmalarının geçici olarak askıya alınacağını açıkladı.

Bunun bir af anlamına gelmediğini vurgulayan Burhan, söz konusu uygulamanın yalnızca diyalog sürecine katılım döneminde geçerli olacak geçici bir güvence olduğunu söyledi.

Bu kapsamda hak sahiplerinin mevcut şikayetlerinden doğan haklarının ortadan kaldırılmayacağını belirten Burhan, diyalog toplantılarında dile getirilen görüş ve tutumların da katılımcılar hakkında yeni hukuki işlemlerin dayanağı yapılmayacağını ifade etti.

Burhan ayrıca diyalogu yönetecek mekanizmanın devlet tarafından belirlenmeyeceğini, sürecin bağımsız bir ulusal mekanizma tarafından yürütüleceğini bildirdi.

Sudan'da ulusal diyalog hazırlıkları kapsamında siyasi partiler, sivil toplum temsilcileri, teknokratlar, geleneksel liderler ve diğer toplumsal aktörlerle görüşmelerin sürdüğü aktarılıyor.

"Açık bir süreç olmalı"

Burhan, ulusal diyaloğun toplumun farklı kesimlerinin görüşlerini ve eleştirilerini herhangi bir baskı veya korku olmadan dile getirebileceği açık bir süreç olması gerektiğini söyledi.

Devletin diyaloğun gündemini veya sonuçlarını belirleyen taraf olmayacağını belirten Burhan, siyasi sürecin başarılı olabilmesi için özgürlüklerin güvence altına alındığı uygun bir ortam oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Burhan ayrıca, devlet kurumlarını ve orduyu destekleyen ulusal güçlerle de görüşmeler yürüttüğünü ve bu kesimlerin devlet yönetiminin tamamlanması sürecine dahil edilmesini amaçladığını söyledi.

Bu kapsamda yeni bir yasama organının oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ve söz konusu kesimlerin parlamentoda temsil edilmesinin değerlendirildiğini kaydetti.

Hemedti'nin yönetime dönüşüne kapı kapattı

Burhan, konuşmasında savaşın sona erdirilmesine ilişkin şartlarını da yineledi.

Ordunun ülkedeki silahlı unsurlara karşı mücadelesini sürdüreceğini belirten Burhan, ciddi ve gerçekçi her barış girişimine açık olduklarını söyledi. Ancak Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) Komutanı Muhammed Hamdan Dagalo'nun, diğer adıyla Hemedti'nin ve destekçilerinin yeniden iktidara dönmesini sağlayacak bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini vurguladı.

Burhan'a göre barış sürecinin ilk adımı, HDK unsurlarının şehirlerden çekilmesi ve belirli bölgelerde toplanması olmalı.

Bunun ardından savaş nedeniyle yerinden edilenlerin ve ülke dışına kaçmak zorunda kalanların evlerine dönmesi, daha sonra ise silahlı unsurların durumunun ele alınması gerektiğini belirten Burhan, herhangi bir suça karışmadığı belirlenen savaşçıların düzenli güvenlik güçlerine dahil edilmesinin değerlendirilebileceğini söyledi.

Afrika Birliği heyeti Hartum'a gidiyor

Öte yandan Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyinden bir heyetin bugün Hartum'a ulaşması bekleniyor.

Konseydeki 15 ülkenin temsilcilerinden oluşan heyete, ağustos ayı dönem başkanlığını yürüten Cezayir'in temsilcisi başkanlık edecek. Üç gün sürmesi beklenen ziyaret kapsamında Burhan, Başbakan Kâmil İdris, siyasi güçler ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler yapılması planlanıyor.

Sudan yönetimi ayrıca Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyinden, ülkenin Afrika Birliği faaliyetlerine katılımının askıya alınmasına son verilmesini talep etmişti.

Sudan'ın Afrika Birliği üyeliği, Burhan'ın Ekim 2021'deki siyasi müdahalesinin ardından askıya alınmıştı. Afrika Birliği ise sonraki süreçte Sudan'da Sudanlıların öncülüğünde ve kapsayıcı bir siyasi diyalog kurulması çağrılarını sürdürdü.

Burhan'ın son açıklamaları, savaşın askeri boyutunun devam ettiği bir dönemde siyasi sürecin yeniden canlandırılması yönündeki çabaların hız kazandığını gösteriyor. Ancak Burhan'ın Hemedti ve HDK'nın yönetime dönüşüne kesin biçimde karşı çıkması, olası bir siyasi çözümün önündeki en temel başlıklardan birinin savaşan tarafların gelecekteki siyasi ve askeri konumu olmaya devam edeceğine işaret ediyor.